- podporz\u0105dkowanie stylu \u017cycia do osoby uzale\u017cnionej,<\/li>\n\n
- ukrywanie problemu alkoholowego w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w rodziny,<\/li>\n\n
- ci\u0105g\u0142y stres i koncentracja na partnerze,<\/li>\n\n
- sta\u0142a kontrola sytuacji i osoby uzale\u017cnionej,<\/li>\n\n
- obni\u017cenie w\u0142asnej warto\u015bci,<\/li>\n\n
- poczucie winy spowodowane piciem osoby bliskiej i podatno\u015b\u0107 na manipulacje alkoholika<\/strong><\/a>,<\/li>\n\n
- ukrywanie lub wypieranie problemu pij\u0105cego partnera.<\/li><\/ul>
Wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienie polega na uzale\u017cnieniu od nieprawid\u0142owego zachowania innej osoby. Jest to stan patologiczny. Wsp\u00f3\u0142uzale\u017cniony postrzega siebie jako jedyn\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 problemy zwi\u0105zane z \u017cyciem alkoholika. Taki stan w psychologii nazywany jest kompleksem Mesjasza. Wi\u0105\u017ce si\u0119 on z rozwi\u0105zywaniem problem\u00f3w alkoholika i pr\u00f3b\u0105 zmiany zachowania pij\u0105cego partnera. Cz\u0119stym powodem, dla kt\u00f3rego tak si\u0119 dzieje, jest niska samoocena wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionego, kt\u00f3ry ma wewn\u0119trzny przymus odczuwania, \u017ce jest komu\u015b potrzebny.<\/p>
![\"osoba](\"https:\/\/srv76142.seohost.com.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/osoba-wspoluzalezniona-700x467-1.jpg\")
Czym jest wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienie od alkoholu w rodzinie?<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div> Cechy osoby wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionej<\/h2>
Cechy os\u00f3b wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionych czasem trudno dostrzec na pierwszy rzut oka. Cz\u0119sto problem uzale\u017cnienia w domu jest ukrywany przed innymi, dlatego niekt\u00f3re cechy osoby wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionej r\u00f3wnie\u017c wydaj\u0105 si\u0119 nie odbiega\u0107 od normy. <\/p>
Jak si\u0119 zachowuje osoba wsp\u00f3\u0142uzale\u017cniona od alkoholika? <\/strong><\/p>
Partnerzy lub ma\u0142\u017conkowie funkcjonuj\u0105 na podstawie wyparcia. Oznacza to, \u017ce ignoruj\u0105 fakt wyst\u0119powania problemu alkoholowego, ze wzgl\u0119du na strach. Wol\u0105 podporz\u0105dkowa\u0107 swoje \u017cycie toksycznej relacji, nawet je\u015bli b\u0119dzie to mia\u0142o zwi\u0105zek z dalszym piciem partnera. Osoby wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnione decyduj\u0105 si\u0119 na wyr\u0119czanie we wszystkim swoich najbli\u017cszych, np. sprz\u0105taniu lub kwestiach zawodowych. Nieustannie usprawiedliwiaj\u0105 zachowanie alkoholik\u00f3w przed innymi np. pracodawc\u0105 oraz samym sob\u0105. Tryb dnia zostaje dopasowany do potrzeb uzale\u017cnionego, przez co na\u0142ogowiec nie odczuwa, aby picie by\u0142o problemem. Osoba wsp\u00f3\u0142uzale\u017cniona jednocze\u015bnie stara si\u0119 nieustannie kontrolowa\u0107 picie alkoholu przez partnera, co jedynie prowokuje i wywo\u0142uje agresj\u0119 pij\u0105cego partnera.<\/p>
\u0427\u0438\u0442\u0430\u0439\u0442\u0435 \u0442\u0430\u043a\u043e\u0436: Agresja po alkoholu – przyczyny agresywnego zachowania alkoholika<\/a><\/strong><\/p>
Kolejn\u0105 cech\u0105 osoby wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionej jest branie odpowiedzialno\u015bci za ka\u017cdy czyn alkoholika, byle tylko nikt nie dostrzeg\u0142, \u017ce role rodzinne zosta\u0142y zaburzone. Tym samym nieumy\u015blnie zezwala na uzale\u017cnienie partnera. Jak rozmawia\u0107 z osob\u0105 wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnion\u0105? Jedynym wyj\u015bciem jest terapia z psychologiem, kt\u00f3ra wyja\u015bni b\u0142\u0119dny mechanizm dzia\u0142a\u0144 i podpowie, jak prawid\u0142owo reagowa\u0107 i w jaki spos\u00f3b radzi\u0107 sobie z problemem uzale\u017cnienia.<\/p>
Wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienie alkoholowe w rodzinie<\/h3>
We wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnieniu cz\u0142onkowie rodziny robi\u0105 wszystko, co mo\u017cliwe, aby ukry\u0107 problem alkoholowy i nie zaburzy\u0107 obrazu idealnej rodziny, kt\u00f3ry kreuj\u0105 na zewn\u0105trz. Ma\u0142\u017conek i dzieci mog\u0105 unika\u0107 przyjaci\u00f3\u0142 i innych ludzi, aby lepiej maskowa\u0107 problemy spowodowane piciem osoby bliskiej swojemu sercu. Wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnieni cz\u0142onkowie rodziny cz\u0119sto zapominaj\u0105 o swoich w\u0142asnych potrzebach i pragnieniach, po\u015bwi\u0119caj\u0105c swoje \u017cycie, aby pr\u00f3bowa\u0107 kontrolowa\u0107 osob\u0119 uzale\u017cnion\u0105 lub leczy\u0107 j\u0105 z picia.<\/p>
Kryteria diagnozy wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia<\/h3>
Dr Timmen Cermak jako pierwszy zaproponowa\u0142 kryteria, w ramach kt\u00f3rych mo\u017cna diagnozowa\u0107 osob\u0119 uzale\u017cnion\u0105. Oto sformu\u0142owane przez niego wyznaczniki tego zaburzenia:<\/p>
- Kontrolowanie siebie i innych, zw\u0142aszcza w niekorzystnych sytuacjach,<\/li>\n\n
- Zaspokajanie potrzeb cz\u0142onk\u00f3w rodziny przed w\u0142asnym,<\/li>\n\n
- Prze\u017cywanie l\u0119ku i zaburzenie w\u0142asnych granic,<\/li>\n\n
- Tworzenie relacji z osobami z zaburzeniami osobowo\u015bci, problemem z alkoholem lub narkotykami,<\/li>\n\n
- Wyst\u0119powanie u osoby co najmniej trzech z listy dziesi\u0119ciu innych objaw\u00f3w:
- wyparcie jako spos\u00f3b radzenia sobie z problemami,<\/li>\n\n
- t\u0142amszenie w sobie emocji,<\/li>\n\n
- \u0434\u0435\u043f\u0440\u0435\u0441\u0456\u044f,<\/li>\n\n
- nadwra\u017cliwo\u015b\u0107,<\/li>\n\n
- zachowania kompulsywne,<\/li>\n\n
- niepok\u00f3j,<\/li>\n\n
- nadu\u017cywanie substancji psychoaktywnych,<\/li>\n\n
- bycie ofiar\u0105 przemocy seksualnej lub fizycznej,<\/li>\n\n
- choroby zwi\u0105zane ze stresem,<\/li>\n\n
- trwanie ponad 2 lata w relacji z osob\u0105 uzale\u017cnion\u0105 i nie staranie si\u0119 o uzyskanie dla niej pomocy.<\/li><\/ul><\/li><\/ol>
Rodzaje wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia<\/h2>
Wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienie mo\u017cna podzieli\u0107 na r\u00f3\u017cne typy, w zale\u017cno\u015bci od kontekstu i charakterystyki uzale\u017cnienia g\u0142\u00f3wnej osoby. Najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnieniu od alkoholu, gdzie bliscy alkoholik\u00f3w adaptuj\u0105 swoje \u017cycie do rytmu choroby alkoholowej. Inne formy wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia mog\u0105 dotyczy\u0107 na\u0142og\u00f3w takich jak hazard, narkotyki, a nawet uzale\u017cnienia behawioralne jak praca czy zakupy.<\/p>
Niezale\u017cnie od rodzaju uzale\u017cnienia, mechanizmy wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia s\u0105 podobne i charakteryzuj\u0105 si\u0119 potrzeb\u0105 kontroli, zaprzeczaniem problemowi oraz zaniedbywaniem w\u0142asnych potrzeb na rzecz osoby uzale\u017cnionej. Rozpoznanie i adresowanie tych wzorc\u00f3w jest kluczowe dla skutecznego leczenia wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia.<\/p>
\u0423 \u0432\u0430\u0441 \u0437\u0430\u043b\u0438\u0448\u0438\u043b\u0438\u0441\u044f \u043f\u0438\u0442\u0430\u043d\u043d\u044f? \u0422\u0435\u043b\u0435\u0444\u043e\u043d\u0443\u0439\u0442\u0435, \u0431\u0443\u0434\u0435\u043c\u043e \u0440\u0430\u0434\u0456 \u0434\u043e\u043f\u043e\u043c\u043e\u0433\u0442\u0438!<\/a><\/div>Wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienie – jak sobie pom\u00f3c?<\/h2>
Podejrzewasz, \u017ce mo\u017cesz by\u0107 osob\u0105 wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnion\u0105? Osoby wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnione cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce nie potrzebuj\u0105 pomocy. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c same nie dostrzegaj\u0105 powagi sytuacji i nie dopuszczaj\u0105 do my\u015bli alkoholizmu partnera. Jak sobie pom\u00f3c? Jedyne wyj\u015bcie to terapia dla wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionych<\/a><\/strong>. Leczenie obu stron powoduje, \u017ce szanse na pokonanie na\u0142ogu wzrastaj\u0105 do 80%<\/strong>. Je\u015bli z pomocy korzysta tylko alkoholik lub tylko bliska mu osoba, wtedy prawdopodobie\u0144stwo skuteczno\u015bci terapii zmniejsza si\u0119 o po\u0142ow\u0119. Spotkania mog\u0105 mie\u0107 form\u0119 indywidualn\u0105, jednak gdy rozmawia si\u0119 z lud\u017ami o podobnych do\u015bwiadczeniach, odczuwa si\u0119 du\u017c\u0105 ulg\u0119, zrozumienie i ch\u0119\u0107 do wprowadzenia zmian z \u017cyciu. Zyskuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiar\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienie oraz na\u0142\u00f3g alkoholowy mo\u017cna pokona\u0107. Wsp\u00f3\u0142uzale\u017cniony ma poczu\u0107 si\u0119 odpowiedzialny za w\u0142asne \u017cycie i bra\u0107 w nim pe\u0142ny udzia\u0142. Na pocz\u0105tku b\u0119dzie to dla niego bardzo trudne, ale podj\u0119ty wysi\u0142ek terapeutyczny zwi\u0119kszy poczucie szcz\u0119\u015bcia osoby dotkni\u0119tej wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnieniem, a co wi\u0119cej skutecznie pomo\u017ce osobie uzale\u017cnionej wyj\u015b\u0107 z na\u0142ogu.<\/p>
Korzy\u015bci terapii dla os\u00f3b wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionych<\/h3>
Specjalistyczna terapia pozwala osobom wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionym zrozumie\u0107 mechanizmy rz\u0105dz\u0105ce ich emocjami i zachowaniami. Wprowadza r\u00f3wnie\u017c zdrowsze, a przy tym bardziej skuteczne sposoby funkcjonowania, dzi\u0119ki kt\u00f3rym jako\u015b\u0107 \u017cycia partnera lub ma\u0142\u017conka alkoholika ulega wyra\u017anej poprawie.<\/p>
Leczenie wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia od alkoholu nie jest procesem \u0142atwym. Wymaga pe\u0142nego zaanga\u017cowania ze strony osoby dotkni\u0119tej problemem i wyra\u017cania przez niej ch\u0119ci do zmian. Podobnie do pozosta\u0142ych form psychoterapii, terapia wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia daje efekty tylko wtedy, gdy pacjent odczuwa motywacj\u0119 do leczenia<\/strong> i jest got\u00f3w na przyj\u0119cie pomocy.<\/p>
W pokonaniu wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia i poprawie relacji rodzinnych pomocna mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 oferowana przez naszych ekspert\u00f3w terapia rodzinna dla pacjent\u00f3w z Wroc\u0142awia<\/strong><\/a><\/p>
W zwi\u0105zku z osob\u0105 pij\u0105c\u0105<\/h2>
Grupy samopomocowe – jak na przyk\u0142ad Anonimowi Alkoholicy<\/a><\/strong> – zalecaj\u0105, by osoba uzale\u017cniona rozpoczynaj\u0105ca terapi\u0119 powstrzyma\u0142a si\u0119 od wchodzenia w romantyczne zwi\u0105zki przez oko\u0142o dwa lata<\/strong>. Wynika to z nagromadzenia bardzo intensywnych uczu\u0107, jakie prze\u017cywamy zwykle w pocz\u0105tkowym okresie relacji. Mo\u017ce si\u0119 to przyczyni\u0107 do zmniejszenia skuteczno\u015bci terapii lub ca\u0142kowitego zahamowania procesu wychodzenia z na\u0142ogu<\/strong>. <\/p>
Dodatkowo osoby borykaj\u0105ce si\u0119 z r\u00f3\u017cnego rodzaju traumami cz\u0119sto odtwarzaj\u0105 destrukcyjne schematy toksycznych relacji – do momentu, kiedy nie zostan\u0105 one opracowane na terapii. <\/p>
Terapeuci zwykle odradzaj\u0105 zwi\u0105zki dw\u00f3ch os\u00f3b uzale\u017cnionych. Alkoholicy poznaj\u0105cy si\u0119 np. podczas terapii grupowej mog\u0105 zainteresowa\u0107 si\u0119 sob\u0105 ze wzgl\u0119du na podobie\u0144stwo prze\u017cy\u0107, z jakimi si\u0119 zmagaj\u0105 – a wi\u0119c poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>
\u0427\u0438\u0442\u0430\u0439\u0442\u0435 \u0442\u0430\u043a\u043e\u0436<\/strong>: Jak dzia\u0142a i na czym polega terapia psychologiczna alkoholika?<\/strong><\/a><\/p>
Statystycznie tego typu relacje nie s\u0105 jednak trwa\u0142e i z czasem si\u0119 rozpadaj\u0105<\/strong>. Po rozpadzie takiego zwi\u0105zku ka\u017cdy mo\u017ce odej\u015b\u0107 w swoj\u0105 stron\u0119 i pozosta\u0107 w trze\u017awo\u015bci lub – co gorsza w sytuacji permanentnego stresu – powr\u00f3ci\u0107 do na\u0142ogu. Zwi\u0105zki tego rodzaju wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z du\u017cym ryzykiem.<\/p>
Toksyczny zwi\u0105zek z osob\u0105 uzale\u017cnion\u0105<\/h2>
Zwi\u0105zek dw\u00f3ch uzale\u017cnionych os\u00f3b cz\u0119sto niesie ze sob\u0105 katastrofalne skutki i spore ryzyko. Jest ono tym wi\u0119ksze, gdy s\u0105 to osoby, kt\u00f3re \u0142\u0105czy przesz\u0142o\u015b\u0107 – jak chocia\u017cby wsp\u00f3lne funkcjonowanie w na\u0142ogu. \u0141atwiej wtedy powr\u00f3ci\u0107 do dawnych przyzwyczaje\u0144. \u017bycie w zwi\u0105zku – zw\u0142aszcza z osob\u0105 w czynnym na\u0142ogu – mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do powstania silnych negatywnych emocji. Emocje takie mog\u0105 sk\u0142oni\u0107 do powrotu do na\u0142ogu.
<\/p>Obserwowanie partnera radz\u0105cego sobie gorzej z terapi\u0105 r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 jak tzw. wyzwalacz.<\/p>
Wyzwalacze – co to jest?<\/h3>
Wyzwalacz to bodziec w jaki\u015b spos\u00f3b kojarz\u0105cy si\u0119 z na\u0142ogiem. Nara\u017cenie na wyzwalacze mo\u017ce przywo\u0142a\u0107 ch\u0119\u0107 ponownego odurzenia si\u0119. Warto r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 na uwadze, \u017ce wyzwalaczem mo\u017ce by\u0107 wszystko. Od widoku butelek w mieszkaniu a\u017c po rytua\u0142y partnera kojarz\u0105ce si\u0119 ze spo\u017cywaniem alkoholu.<\/p>
M\u00f3j partner nie chce si\u0119 leczy\u0107<\/h2>
B\u0119d\u0105c osob\u0105 trze\u017awiej\u0105c\u0105 w zwi\u0105zku z czynnym alkoholikiem, nale\u017cy szczeg\u00f3lnie dba\u0107 o w\u0142asny proces wychodzenia z na\u0142ogu. W takim zwi\u0105zku tym \u0142atwiej o gro\u017ane wyzwalacze i powr\u00f3t do na\u0142ogu<\/strong><\/a>. Trzeba wi\u0119c szczeg\u00f3lnie uwa\u017ca\u0107. Trzeba r\u00f3wnie\u017c zastanowi\u0107 si\u0119 nad kontynuacj\u0105 zwi\u0105zku z osob\u0105 nadal czynnie tkwi\u0105c\u0105 w uzale\u017cnieniu.<\/p>
Pami\u0119taj, aby pozew o rozw\u00f3d z powodu alkoholizmu mia\u0142 uzasadniony sens – musisz przedstawi\u0107 wystarczaj\u0105ce dowody wp\u0142ywaj\u0105ce na roz\u0142am ma\u0142\u017ce\u0144stwa. <\/p>
Wi\u0119cej przeczytasz w naszym kolejnym artykule<\/strong>: Rozw\u00f3d z alkoholikiem? – krok po kroku<\/strong><\/a><\/p>
\u0414\u0436\u0435\u0440\u0435\u043b\u0430:<\/p>
H\u0119dzelek M., Wnuk M., Marcinkowski J.T., Choroba wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia od alkoholu \u2013 diagnoza, konsekwencje, leczenie<\/em>, https:\/\/www.researchgate.net\/profile\/Marcin_Wnuk\/publication\/303844232_Choroba_wspoluzaleznienia_od_alkoholu_-diagnoza_konsekwencje_leczenie_Alcohol_co-addiction_disease<\/em>-_diagnosis_consequences_treatment\/links\/5757ff2408ae04a1b6b9a2e7.pdf<\/a><\/p>
Timmen L., Cermak M.D., Diagnostic Criteria for Codependency<\/em>, https:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/abs\/10.1080\/02791072.1986.10524475?journalCode=ujpd20<\/a><\/p>
- ukrywanie lub wypieranie problemu pij\u0105cego partnera.<\/li><\/ul>